Het KIK ontvangt de Prijs van de Kunstwijk 2014

Op woensdag 25 juni 2014 werd door de VZW Kunstwijk de tweejaarlijkse prijs van de Kunstwijk overhandigd aan de Koning Boudewijnstichting en aan het KIK. De prijs werd toegekend voor de restauratie van het standbeeld Caritas van Jan van Delen. Onze Algemeen Directeur a.i. Christina Ceulemans ontving het diploma uit de handen van Z.M. Koning Albert II aan wie tevens een receptie ter ere van zijn verjaardag werd aangeboden. Judy De Roy, die de restauratie heeft uitgevoerd, was eveneens aanwezig. Het KIK is zeer verheugd met deze prijs die een ware bekroning vormt van het teamwerk van de verschillende betrokken diensten (atelier Steensculptuur, labo's, fotografische dienst...).

De behandeling gaf tevens aanleiding tot het project Studie van het gesculpteerde oeuvre van Jan van Delen (†1703) dat eind 2014/begin 2015 zal worden uitgevoerd met de financiële steun van het Fonds InBev-Baillet Latour. Meer info over dit studieproject.

Beschrijving van de restauratiebehandeling:

Het witmarmeren beeld van de Caritas werd vervaardigd tussen 1673 en 1678 door Jan van Delen. Het maakt deel uit van een groter geheel, namelijk de Kapel van Tour & Taxis in de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Zavelkerk waar het tijdens de Franse bezetting, samen met het beeld van de  Fides, in 1793 werd geconfisqueerd. In tegenstelling tot vele andere werken keerden beide beelden niet terug in het begin van de 19de eeuw en het beeld van Fides is tot op heden spoorloos. Het beeld van de Caritas daarentegen werd in 2012 door een specialiste beeldhouwkunst van het veilinghuis Christie's herontdekt in een Parijse privéverzameling. Vervolgens kwam het beeld bij Christie's London terecht, waar het door de Koning Boudewijnstichting werd aangekocht en overgebracht naar het KIK.

De inbreng van het atelier Steensculptuur bestond in hoofdzaak uit een controle van de bewaringstoestand en een minimale conservatie in functie van een hereniging met de andere beelden in de kapel, die in de nabije toekomst gerestaureerd zullen worden.  Om een vergelijking te kunnen maken tussen de verontreiniging van het oppervlak van het beeld van de Caritas enerzijds en deze van de beelden in de kapel werden er kleurmetingen uitgevoerd volgens het CIE-LAB systeem waaruit bleek dat de beelden die de kapel nooit verlaten hebben sterker vervuild zijn dan de Caritas.

Om te kunnen inschatten of de ruwe zones van het marmeren oppervlak ook in de diepte verweerd zijn en of een consolidatie eventueel noodzakelijk zou zijn, werden er metingen gedaan met ultrasone straling. Aangezien er geen meetbaar verschil is tussen de aangetaste en intacte zones, kon worden geconcludeerd dat de verwering van de ruwe zones zich slechts aan het oppervlak bevindt en verwaarloosbaar is. Verder werd uit de metingen afgeleid dat er een algemene lichte verhoging van de porositeit is in vergelijking met niet-verweerd marmer. Door labo-analyses kon worden achterhaald dat de gele vlekken op het oppervlak veroorzaakt werden door de oxidatie van pyriet, een ijzerhoudend mineraal dat van nature in het marmer aanwezig is. Vermits bestaande behandelingen voor de verwijdering ervan te agressief bevonden werden, werd er geopteerd om deze gele zones niet te behandelen.

De uitgevoerde reiniging bestond uit twee fases, namelijk een ontstoffing en een zeer milde reiniging. Verder werden er enkele openstaande deelnaden en barsten opgevuld om visueel storende lijnen in het beeld weg te werken. Het beeld werd voor, tijdens en na behandeling grondig fotografisch gedocumenteerd.