Onderzoek en conservatie van het Lam Gods

In april 2010 ging te Gent een nieuwe onderzoeks- en conservatiecampagne van het Lam Gods van start. Gedurende zeven maanden zal het veelluik bestudeerd worden om te bepalen of er op korte termijn nood is aan een integrale restauratiebehandeling.

In het kader van dit project kregen de Rechtvaardige Rechters van Jozef Van der Veken, dat fungeert als stand-in voor het gestolen origineel, een dringende conservatiebehandeling in het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. De verflaag van deze opmerkelijke reconstitutie van het paneel van Van Eyck vertoonde ernstige opstuwingen en werd geconsolideerd.

De aanwezigheid van het paneel in het KIK vormde tevens een unieke gelegenheid voor een grondige studie van het werk door middel van röntgenonderzoek, infraroodreflectografie en de analyse van microstalen. Dit zal enerzijds kostbare informatie opleveren over de schildertechniek van Van der Veken. Naast kopiist en toegewijd restaurateur, werd hij immers ontmaskerd als auteur van meerdere vervalsingen. Een betere kennis van zijn schildertechniek moet helpen om andere werken van zijn hand te identificeren. Anderzijds laat de uitgevoerde analyse van de materialen toe om verouderingskenmerken van de verflaag in te schatten. Zo kan bij toekomstige behandelingen de harmonie met de andere panelen van het Lam Gods worden gevrijwaard.

Dit project, een initiatief van de kerkfabriek van de Sint-Baafskathedraal, wordt gedragen door verschillende instituten: het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK), de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB), Monumentenwacht Oost-Vlaanderen vzw, het Klimaatnetwerk Vlaanderen/Nederland, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Instituut Instituut Conservatie NederlandCollectie Nederland, Faro - Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw, de CHARISMA en PROPAINT projecten van de Europese Commissie, Lukas - Art in Flanders, de Universiteit Gent en de Universiteit van Amsterdam. De Getty Foundation financiert de wetenschappelijke studie; de conservatiebehandeling wordt gesubsidieerd door de Provincie Oost-Vlaanderen en de Vlaamse Overheid. Anne van Grevenstein (Universiteit van Amsterdam) leidt de ploeg met restaurateurs en Ron Spronk (Queen's University, Canada) coördineert de wetenschappelijke studie. Het onderzoek en de behandeling vinden in situ plaats, zodat het publiek de voortgang kan volgen doorheen een glazen wand.


Voor meer informatie: De expertise van het KIK ten dienste van het project van conservatie en onderzoek van het Lam Gods (pdf)


Foto: Detail van het paneel met de Rechtvaardige Rechters klaar voor transport naar het KIK: de beschermingspapiertjes bedekken de meest ernstige opstuwingen van de picturale laag. © KIK-IRPA, Brussel.