Ga verder naar de inhoud

Het interieur van de grafkapel van Peter Paul Rubens en zijn familie

Sint-Jacobskerk, Antwerpen, 1ste helft 17de eeuw

Peter Paul Rubens (1577-1640) is één van de belangrijkste schilders uit de westerse kunstgeschiedenis. De Antwerpse schilder brengt bijna 400 jaar na zijn dood nog steeds internationale erkenning aan onze contreien. Hij stond aan het hoofd van een bijzonder productief atelier dat in de zeventiende eeuw schilderijen vervaardigde voor opdrachtgevers in binnen- en buitenland.

Creatief genie, diplomaat en familieman

Rubens kon met zijn penseel als geen ander vorm en kleur geven aan hartstochtelijke emoties en grandioze gebeurtenissen. Naast zijn vernuftige creaties was hij een bijzonder scherpzinnig en geleerd man met een bloeiende diplomatieke en politieke carrière. Zo speelde hij een beduidende rol als raadsman van aartshertogin Isabella in de vredesonderhandelingen tussen Engeland en Spanje. Maar bovenal was hij een liefhebbend broer, echtgenoot van Isabelle Brandt (1591-1626) en later Hélène Fourment (1614-1673) en vader van acht kinderen.

Een zwaard van droefheid zal uw hart doorboren

Op 2 juni 1640 verwisselde Rubens het tijdelijke voor het eeuwige. De stoffelijke resten van de schilder en zijn familie kregen een plaats in de Antwerpse Sint-Jacobskerk op een steenworp van zijn stadsresidentie. Het altaar in de kapel Onze-Lieve-Vrouw van Smarten, beter gekend als de Rubenskapel, bestaat uit een monumentaal altaarstuk met het schilderij Madonna omringd door heiligen van zijn eigen hand. Het is niet geweten voor wie het werk eigenlijk geschilderd werd, noch waarom het nooit opgeleverd werd. Het bleef bijgevolg in het bezit van Rubens tot aan zijn dood. Boven op het altaar bevindt zich een Mariabeeld van de hand van zijn leerling Lucas Faydherbe (1617-1697).

Voor de eeuwigheid

Vandaag heeft de laatste rustplaats van deze schilder echter dringend nood aan een conservatie-restauratie ingreep. Zowel het schilderij in het altaarstuk als de architecturale omlijsting en het Mariabeeld van Faydherbe vragen onze aandacht. Dit zou zonder meer een heel bijzonder project kunnen worden. De restauratie van de westzijde van de Sint-Jacobskerk (het schip en de zijbeuken) is net afgerond. In 2022 start de restauratie van alle daken, gevels en vensters van het transept, koor en de kapellen rond het koor, waaronder de grafkapel van Rubens. Een unieke kans om ook het interieur van de grafkapel aan te pakken, om zo de grafkapel als eerste, volledig gerenoveerde ruimte in de Sint-Jacobskerk in 2024 opnieuw open te stellen en Rubens blijvend te eren.

Zelf ontdekken?

Sint-Jacobskerk, Antwerpen
Lange Nieuwstraat 73, 2000 Antwerpen

www.sintjacobantwerpen.be

Met dank aan de Founding Partner van de Erfgoed Challenge