Onze experten in een uitzending van 'Fake or Fortune?' op de BBC
Het KIK verwelkomde een team van 'Fake or Fortune?', een programma van BBC One waarin de mysteries achter kunstwerken worden onderzocht. Presentator Philip Mould sprak met onze deskundigen Dr. Oliver Kik, Dr. Hélène Dubois en Nathalie Laquiere. Te bekijken op 13 september op BBC One.
Ons atelier schilderkunst mocht onlangs een team van Fake or Fortune? verwelkomen, een programma van BBC One dat miljoenen kijkers trekt. In dit tiende seizoen concentreert het programma zich op vier schilderijen waarvan de oorsprong onbekend is. De vierde aflevering gaat over een grote Bewening van Christus, een ongeïdentificeerd paneel dat in een kerk in de buurt van Glasgow bewaard wordt. Een van de vragen was het onderzoeken van een mogelijk verband tussen dit schilderij en de beroemde Vlaamse kunstenaar Michiel Coxcie, van wie onlangs een belangrijke triptiek uit de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Zavelkerk in het KIK werd gerestaureerd.
Welke methode moet worden gebruikt om deze onderzoeksvraag te beantwoorden? De BBC vroeg Dr. Christina Currie, hoofd van de cel Wetenschappelijke Beeldvorming van het KIK, om advies: "Over het algemeen is de eerste stap om vast te stellen of het om een origineel schilderij gaat, door te kijken naar bewijsmateriaal dat de vroege datering zou kunnen bevestigen. Dit moet blijken uit dendrochronologisch onderzoek en pigmentanalyse. Daarna moeten we aanwijzingen verzamelen die kunnen helpen bij het vaststellen van de status van het schilderij als origineel of als kopie, met behulp van bijvoorbeeld röntgen- en infraroodreflectografie," legt Christina Currie uit. "Maar het allerbelangrijkste is de studie van de compositie en stijl in de context van zijn tijd." Aangezien het schilderij niet kon reizen, werden de onderzoeken en de wetenschappelijke beeldvorming uitgevoerd door lokale laboratoria in Glasgow.
Wij bestuderen ook de compositie en de motieven om mogelijke modellen en inspiratiebronnen op te sporen en het geheel in zijn historische en culturele context te plaatsen, hetgeen onze expert Oliver Kik in samenwerking met het BBC-team heeft geprobeerd te doen. Tenslotte hebben onze collega's geadviseerd de ondertekening van het schilderij van Glasgow te onderzoeken en te vergelijken met het onderzoek van de ondertekening in de triptiek van Coxcie door het KIK. Dit vereist veel onderzoek en ons documentatie- en kunsthistorisch centrum is daarvoor de ideale plaats.
Kunsthistoricus Philip Mould kon daarom spreken met Dr. Oliver Kik, gespecialiseerd in de kunstproductie van de zestiende eeuw, Dr. Hélène Dubois, voor haar expertise over het werk van de Vlaamse renaissancemeester Michiel Coxie, en Nathalie Laquiere, restaurateur in het schilderijenatelier, die onlangs de restauratie voltooide van de triptiek van Michiel Coxie in de Zavelkerk. Zij baseerden zich ook op IRR- en röntgenbeelden die werden gemaakt door Christina Young, hoogleraar conservatie en technische kunstgeschiedenis aan de universiteit van Glasgow. Wij adviseerden het team ook een bezoek te brengen aan het Rubenianum, het uitstekende onderzoeksinstituut voor 16de en 17de eeuwse Vlaamse kunst in Antwerpen.
Het was een genoegen Philip Mould,Fiona Bruce en het BBC-team in het KIK te mogen verwelkomen en we kijken ernaar uit hen ook bij hun toekomstige onderzoeksvragen te helpen. De aflevering over dit intrigerende Vlaamse schilderij wordt uitgezonden op BBC One om 21.00 uur (GMT+1) op dinsdag 13 september. Daarna kan het ook herbekeken worden op BBC iPlayer.
Meer nieuws van het KIK
Red bijzonder erfgoed én win prijzen met de Erfgoedtombola
Dit najaar strijden twaalf Belgische erfgoedprojecten om een restauratiebudget tot wel € 150.000. Wie uiteindelijk met die som gaat lopen? Dat bepaal jij. Van 15 september tot en met 15 november 2026 kan je stemmen op je favoriet in de Erfgoedtombola. En zoals dat hoort bij een tombola, komt daar een grote prijzenpot bij.
Verkenning van de verflaag: kijkvensters voor De Prediking van Johannes de Doper
Begin 2024 werd het schilderij De Prediking van Johannes de Doper uit de ontwijde Heilig Hartkerk in Aalst de overtuigende winnaar van de Erfgoed Challenge 2023 van het KIK en de Nationale Loterij.
In dat kader is sinds deze zomer het eerste kijkvenster aangebracht. Daarmee krijgen onze experts voor het eerst een directe blik op wat er onder de bovenste verflagen verborgen zit.