Hartendief van de maand - 04/2026
Sinds januari 2025 presenteert de Fototheek van het KIK elke maand haar hartendief uit haar collectie fotografische archieven; een manier om de diversiteit van deze collectie én de expertise van het Instituut te belichten. Door de inzet van de medewerkers van het KIK worden kostbare getuigenissen van ons verleden bestudeerd, gerestaureerd, gedocumenteerd en gevaloriseerd.
In deze maand april 2026 wijdt de Fototheek haar hartendief aan de medewerkers van de laboratoria van het Instituut, aan de hand van het voorbeeld van de fibulae, waarvan sommige zijn geïnventariseerd door ons Labo metaal.
Mélanie Droumart
In het hart van de materie: de laboratoria van het KIK
Hoewel ze minder vaak op beeld verschijnen, zijn ze niet minder bekend of onmisbaar: de laboratoria van het KIK. Daar werken specialisten uit verschillende disciplines – chemici, fysici, archeologen en andere experts – om de materie van objecten te onderzoeken, de vervaardigingstechnieken te begrijpen en de werken beter in hun historische context te plaatsen.
Metaal, steen, textiel, glas, hout, schilderijen of papier: de verscheidenheid aan bestudeerde materialen weerspiegelt de brede waaier aan vakkennis die binnen het Instituut wordt ingezet. De medewerkers van de laboratoria brengen er hun volledige expertise in praktijk, waarbij ze experimentele nauwkeurigheid combineren met een fijn inzicht in technieken en kunstgeschiedenis.
Foto links: bereidingslijn van de monsters (foto M281944)
Foto's hieronder: reportage in de labo's © KIK
Fibulae door de lens van de Fototheek
Om de rijkdom aan vakkennis en wetenschappelijke diversiteit binnen de labo’s te illustreren, focust de Fototheek deze maand op haar fotografische collectie fibulae, waarvan sommige in de jaren 2010 werden geïnventariseerd in het Labo metaal.
Een fibula is een kleine, meestal metalen gesp die diende om de uiteinden van een kledingstuk vast te zetten. Het fungeerde zowel als functionele sluiting als als sieraad. De stijl van fibulae (hun vorm, decoratie, materiaal) is bijzonder waardevol voor archeologen om contexten te dateren en culturen of periodes uit de geschiedenis te identificeren.
Foto rechts: fibula, Musée du Monde souterrain in Han-sur-Lesse (foto G002470)
Foto's hieronder: fibulae uit het Gemeentemuseum in Nijvel, geïnventariseerd door het Labo metaal van het KIK (foto's X060243, X060248, X060253, X060283 en X060291)
De bundeling van expertise
Naast de verscheidenheid aan specialisaties is het vooral de complementariteit van de verschillende diensten van het KIK die de kracht van het Instituut uitmaakt. Conservatoren, restauratoren, fotografen, kunsthistorici, wetenschappers en documentalisten werken nauw samen, waarbij ieder zijn eigen blik en expertise inbrengt om eenzelfde object vanuit verschillende invalshoeken te belichten.
Deze interdisciplinariteit maakt het niet alleen mogelijk de kennis over de werken en collecties te verdiepen, maar zorgt ook voor een grondigere documentatie, een zorgvuldiger behoud en een meer doordachte valorisatie van het erfgoed. Zo vormt zij een echte motor voor onderzoek en voor de overdracht van het collectieve geheugen.
Foto links: schijffibula, Grand Curtius in Luik (foto Y007353)
Wetenschap en erfgoed verbinden
Net als de fibulae, die de delen van een kledingstuk samenhouden, berust ook het behoud van erfgoed op het samenbrengen van en de uitwisseling tussen complementaire vaardigheden. Deze hartendief van de maand april viert dus niet alleen een minder gekend type erfgoedobject, maar ook een werkwijze die gebaseerd is op het bijeenbrengen van expertise. Door ervoor te kiezen om minder vaak belichte stukken onder de aandacht te brengen, herinnert de Fototheek van het KIK eraan dat objecten die op het eerste gezicht bescheiden lijken, vaak een rijke bron van kennis zijn over onze geschiedenis en van grote waarde zijn om de handelingen, gebruiken en culturen van het verleden beter te begrijpen. Via deze foto’s onderstreept het KIK tevens zijn roeping: natuurwetenschappen en menswetenschappen verenigen om ons gemeenschappelijk erfgoed te bewaren, te begrijpen en door te geven.
Foto rechts: Merovingische fibulae, Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel (foto X166438)
Foto's hieronder: diverse fibulae (foto's B187963, M278863, N015661, N015662 en N015663)
Meer nieuws van het KIK
Toegang tot de bibliotheek van het KIK
De directie van het KIK wenst te reageren op de foutieve en ongenuanceerde informatie die momenteel circuleert over de bibliotheek van het Instituut.
De restauratie van het interieur van de Rubenskapel (2022-2026)
Een toonaangevend onderzoeks- en conservatie-restauratieproject dankzij de steun van erfgoedliefhebbers