Monumentale Massys-triptiek wordt onderzocht en gerestaureerd
In het Atelier schilderkunst wordt Calvarie met Stichterspaar van Quinten Massys uit het Museum Mayer van den Bergh gerestaureerd. Vuil, vernis en eerdere retouches zijn reeds verwijderd. In een tweede fase zijn de lijsten aan de beurt voor een conservatiebehandeling.
Op de triptiek uit het Museum Mayer van den Bergh is de kruisiging van Christus op de Calvarieberg afgebeeld. De schilder Quinten Massys (1465/1466-1530) vervaardigde het kunstwerk tussen 1500 en 1520. Wie de schenkers op de zijluiken zijn, is voorlopig onbekend. De heiligen die achter hen staan bieden wel een aanwijzing naar de waarschijnlijke voornamen van het stichterspaar. Links staat de heilige Hiëronymus, rechts de heilige Maria van Egypte.
Het altaarstuk is sinds oktober 2022 in het KIK voor restauratie door het Atelier schilderkunst. Vuil, vernis en eerdere retouches zijn reeds verwijderd. De reiniging van het werk leidde ertoe dat de fijne penseelstreken van schilder Quinten Massys, de kleurenrijkdom, de helderheid en verborgen details terug zichtbaar werden. Het landschap komt weer tot zijn recht en hier en daar is er zelfs een vingerafdruk in het verfoppervlak ontdekt. Wat de behandeling door onze conservator-restaurators betreft, zijn de originele lijsten en de achterkant van de Massys-triptiek het volgende voorwerp van onderzoek en conservatie. De achterzijde van het werk is bedekt met een dikke laag was. Daaronder zou een schildering kunnen schuilgaan.
Met behulp van infraroodreflectografie (IRR) konden de specialisten van de Cel wetenschappelijke beeldvorming de ondertekening zichtbaar maken. Daaruit bleek dat Maria van Egypte op het rechterluik werd geschilderd óver een Heilige Veronica. Deze Heilige Veronica is volledig uitgewerkt op de ondertekening. Wat zegt dit over de identiteit en de voornaam van de vrouwelijke schenkster? Verder (kunsthistorisch) onderzoek biedt hopelijk meer duidelijkheid.
In het najaar van 2023 zal Calvarie met Stichterspaar terugkeren naar Antwerpen. In eerste instantie niet naar Museum Mayer van den Bergh, maar naar het MAS.
Meer nieuws van het KIK
Red bijzonder erfgoed én win prijzen met de Erfgoedtombola
Dit najaar strijden twaalf Belgische erfgoedprojecten om een restauratiebudget tot wel € 150.000. Wie uiteindelijk met die som gaat lopen? Dat bepaal jij. Van 15 september tot en met 15 november 2026 kan je stemmen op je favoriet in de Erfgoedtombola. En zoals dat hoort bij een tombola, komt daar een grote prijzenpot bij.
Verkenning van de verflaag: kijkvensters voor De Prediking van Johannes de Doper
Begin 2024 werd het schilderij De Prediking van Johannes de Doper uit de ontwijde Heilig Hartkerk in Aalst de overtuigende winnaar van de Erfgoed Challenge 2023 van het KIK en de Nationale Loterij.
In dat kader is sinds deze zomer het eerste kijkvenster aangebracht. Daarmee krijgen onze experts voor het eerst een directe blik op wat er onder de bovenste verflagen verborgen zit.