Overstromingen juli 2021: Hoe het KIK zijn expertise inzet en oplossingen voorstelt

Sinds 18 juli hebben vrijwilligers van het KIK de getroffen gebieden bezocht en advies op afstand gegeven. Op 20 juli heeft het KIK in samenwerking met het Belgisch Comité van het Blauwe Schild (BBB) en andere instellingen een crisisbeheerscomité opgericht. Met als doelstelling om de eerste bezoeken ter plaatse te organiseren, het bedreigde erfgoed te inventariseren, verschillende deskundigen te betrekken, juiste informatie te voorzien, het publiek bewust te maken van het bedreigde erfgoed en aanverwante projecten te ontwikkelen. Het crisiscomité heeft vijf maanden samengewerkt, eerst wekelijks en vervolgens maandelijks, en heeft zijn werkzaamheden op 23 november afgesloten met een vergadering van een dag van de verschillende partners in het KIK. Op 25 maart 2022 heeft de staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid, Thomas Dermine, een subsidie aan het KIK toegezegd om de reddingswerkzaamheden voort te zetten, na te denken over het opstellen van rampenplannen en onderzoek naar de gevolgen van overstromingen voor het erfgoed.

Enerzijds moeten we nadenken over het opzetten van een noodstructuur voor het erfgoed, waarin het KIK een sleutelrol zou kunnen spelen. Erfgoedbeheerders moeten beschikken over deze noodstructuur en de bijbehorende instrumenten die kunnen helpen bij een vroegtijdig herstel. Hierdoor wordt de schade tot een minimum beperkt.

Anderzijds moet er ook gekeken worden naar het complexe administratieve en politieke kader van België, met verschillende machtsniveaus, federaal, regionaal, provinciaal en gemeentelijk, die in dit uitvoeringsproces moeten worden geïntegreerd. Tegelijkertijd zullen onze deskundigen onderzoek verrichten naar de gevolgen van overstromingen voor bepaalde soorten erfgoed (polychroom houten beeldhouwwerk, glas, keramiek, textiel). Overstroomd erfgoed lijdt onder verschillende soorten schade (breuk, verplaatsing, verschijnen van schimmel of zwam, chemische reacties van de materialen waaruit het werk is opgebouwd met water en de bestanddelen daarvan) deze moeten worden waargenomen, gemeten en gekwantificeerd om een passende en duurzame behandeling te kunnen voorstellen.