Hartendief van de maand - 09/2025
Het hele jaar 2025 presenteert de Fototheek van het KIK haar 'hartendief van de maand', met een keuze uit recente en oudere foto's uit de collectie. Voor de maand september koos de Fototheek de beelden die gemaakt werden tijdens de fotografische campagnes van 2009, 2012 en 2018 in het Huis Jamaer in Brussel.
September, dat betekent ook een nieuw schooljaar: nieuwe schriften, blanco pagina’s om te vullen en nieuwe kennis om door te geven. Op dezelfde manier voegt elke fotografische missie een nieuwe notitie toe aan het grote schrift van ons erfgoed.
Mélanie Droumart
Het Huis Jamaer: levend geheugen
Het Huis Jamaer (Maison Jamaer) is een uitstekende getuige van de evolutie van ons gebouwd erfgoed en van het belang om terug te grijpen naar eerdere bevindingen en inzichten.
De woning werd meermaals gefotografeerd door de fotografen van het KIK, en toont waarom het essentieel is om erfgoed te documenteren: niet alleen om de herinnering aan een vroegere toestand te bewaren, maar vooral om de veranderingen doorheen de tijd te kunnen volgen en begrijpen.
Ons erfgoed verandert immers voortdurend: soms door restauraties, soms door gebruik, en soms door ingrijpende stedelijke, politieke, culturele of klimatologische evoluties. Bij diefstal of beschadiging zijn het net de fotografische archieven, in combinatie met de wetenschappelijke opmetingen die al decennialang worden uitgevoerd, die het mogelijk maken om de oorspronkelijke toestand te reconstrueren en restauraties zo getrouw mogelijk uit te voeren.
Voor het Maison Jamaer, zoals voor veel andere gebouwen, vormt dit visuele en technische geheugen de sleutel om verdwenen of aangetaste elementen nauwkeurig te herstellen en zo de authenticiteit van het erfgoed te bewaren.
Bij een eerste fotozending in 2009, uitgevoerd vóór het vertrek van de vorige eigenaars, werden alle beschermde salons volledig gedocumenteerd. Deze documentatie bleek van onschatbare waarde bij de reconstructie van bepaalde decoratieve elementen, die na het vertrek van de bewoners door plunderaars waren gestolen.
De blik van de expert: de Cel decoratie van monumenten
In het geval van het Maison Jamaer zou het documentatiewerk niet compleet zijn geweest zonder de minutieuze toewijding van de experts van de Cel decoratie van monumenten. Hun expertise en vakkennis zorgen ervoor dat de rijkdom van de architecturale ornamenten beter aan het licht komt, dat hun toestand onderzocht wordt en dat er een waardevolle basis wordt gevormd voor toekomstige conservatie- en restauratieprojecten. Met hun opmetingen, analyses en foto's zorgen de experts van de Cel decoratie van monumenten dat elk detail een plaats krijgt in de materiële geschiedenis van een gebouw.
Archieven als onmisbare bron
Aan deze fotografische documentatie worden de interventiedossiers toegevoegd die door onze experts zijn opgesteld en bewaard worden in de Infotheek. Als echte wetenschappelijke bronnen vormen ze een onmisbaar instrument voor de studie van een gebouw, een kunstwerk of elk ander erfgoedobject.
Deze dossiers bundelen nauwkeurige en vaak unieke gegevens die voortkomen uit de studies, restauraties, analyses en interventies van onze teams. Ze getuigen van de precisie van het werk van onze kunsthistorici, wetenschappers en restauratoren, en bevatten informatie die geen enkele online bron kan vervangen.
Elk dossier is dan ook een sleutelstuk voor het begrijpen én doorgeven van ons materiële erfgoed. Ze maken het mogelijk om de geschiedenis van de interventies te reconstrueren, hun impact te evalueren en de keuzes van restauratoren te onderbouwen. In combinatie met de foto’s en de andere publicaties van onze experts bieden ze een volledig beeld van de evolutie van een monument of kunstwerk.
Als een brug naar de toekomst
De experts van het KIK zetten, in samenwerking met de Fototheek, het geheugen van ons erfgoed verder op papier en geven het door. Zo kunnen onderzoekers, conservator-restaurateurs en erfgoedliefhebbers ook in de toekomst de evolutie, geschiedenis en rijkdom ervan bestuderen, vergelijken en begrijpen.
Meer nieuws van het KIK
Hartendief van de maand - 06/2026
Binnen de Fototheek van het KIK trekken sommige beelden de aandacht; maken ze ons nieuwsgierig, net omdat we er zo weinig over weten. Deze maand is onze hartendief gewijd aan niet-gelokaliseerde of niet-geïdentificeerde foto’s die her en der onze collecties bevolken en ons in spanning houden.
Restauratie van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken gaat van start
Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) verwelkomt het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken uit Doornik in zijn Atelier steensculptuur. Daarmee start het restauratietraject van dit werk, dat in 2022 zowel door het publiek als de jury werd gekozen tot winnaar van de Erfgoed Challenge. Dankzij deze prijs krijgt de Madonna de kans om onder de beste omstandigheden te worden onderzocht en gerestaureerd door de specialisten van het KIK.