Onze-Lieve-Vrouw van Tongre: een culturele en sociale heropleving
In Tongre-Notre-Dame vierden de inwoners dit weekend de terugkeer van het emblematische beeld van hun dorp: Onze-Lieve-Vrouw van Tongre. Na een verblijf van tien maanden in het KIK voor een nauwgezette studie en restauratie, keerde Onze-Lieve-Vrouw van Tongre, geklasseerd als topstuk van de Federatie Wallonië-Brussel, terug naar de basiliek in het dorp. Eeuwenoud erfgoed kreeg een nieuw leven!
Restauratie, een proces met respect voor de geschiedenis
Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Tongre, een topstuk van de Federatie Wallonië-Brussel, kreeg onlangs speciale aandacht van experts van het KIK. Gedurende tien maanden heeft een team onder leiding van Emmanuelle Mercier, hoofd van het Atelier polychrome houtsculptuur, een interdisciplinaire studie uitgevoerd en dit emblematische werk uit 1081 gerestaureerd.
Het beeld onderging een ongelukkige restauratie eind jaren 1960, waarbij lagen gekleurde verf werden verwijderd. Gelukkig onthulde een diepgaande analyse onder een binoculaire microscoop de aanwezigheid van de oorspronkelijke polychromie op het gezicht van Maria, bedekt door een overschildering. Samen met de Federatie Wallonië-Brussel werd besloten om het bijna tien eeuwen oude, oorspronkelijke gezicht terug zichtbaar te maken.
Een sterke band met de lokale gemeenschap
De restauratie van het beeld van Notre-Dame de Tongre, gefinancierd door de Federatie Wallonië-Brussel, maakt ook deel uit van een groot maatschappelijk gebeuren. Het beeld, dat een significante historische en spirituele waarde heeft, speelt een centrale rol in lokale tradities en vieringen.
De terugkeer ervan valt samen met de jaarlijkse feesten voor Maria-Lichtmis en markeert een moment van wedergeboorte en harmonie voor de lokale bevolking en pelgrims. Deze festiviteiten, die de miraculeuze verschijning van het beeld in 1081 vieren, krijgen een extra dimensie met de terugkeer van dit gerestaureerde werk. Voor Emmanuelle Mercier en haar team is de herintegratie van het beeld in zijn oorspronkelijke omgeving een heuglijk moment samen met de lokale gemeenschappen.
De feestelijkheden zijn ook een gelegenheid om bijzonder nieuws te delen: de C14-datering van het beeld komt overeen met de miraculeuze verschijning ervan in 1081. De wetenschap komt dus overeen met de legende!
Dit weekend werd het beeld van Notre-Dame de Tongre teruggeplaatst midden op het altaar in de linkerzijbeuk van de basiliek. Het is de vaste plaats van het beeld en deze komt overeen met de exacte plek waar het verscheen in 1081. Kortom, de restauratie van dit Onze-Lieve-Vrouwebeeld door het KIK is een geweldig voorbeeld van hoe erfgoedbehoud de banden tussen kunst, wetenschap, geschiedenis en samenleving weer kan aanhalen.
Meer nieuws van het KIK
Hartendief van de maand - 06/2026
Binnen de Fototheek van het KIK trekken sommige beelden de aandacht; maken ze ons nieuwsgierig, net omdat we er zo weinig over weten. Deze maand is onze hartendief gewijd aan niet-gelokaliseerde of niet-geïdentificeerde foto’s die her en der onze collecties bevolken en ons in spanning houden.
Restauratie van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken gaat van start
Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) verwelkomt het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken uit Doornik in zijn Atelier steensculptuur. Daarmee start het restauratietraject van dit werk, dat in 2022 zowel door het publiek als de jury werd gekozen tot winnaar van de Erfgoed Challenge. Dankzij deze prijs krijgt de Madonna de kans om onder de beste omstandigheden te worden onderzocht en gerestaureerd door de specialisten van het KIK.