'Zeldzaam & Onmisbaar' in het MAS
In het kader van het twintigjarig jubileum van het Vlaams Topstukkendecreet opende de spraakmakende tentoonstelling 'Zeldzaam & Onmisbaar: Topstukken uit Vlaamse collecties' in het Museum aan de Stroom (MAS) in Antwerpen. Je ontdekt een bonte verzameling erfgoedobjecten, elk met hun eigen verhaal. Stuk voor stuk staan ze op de prestigieuze Topstukkenlijst, waardoor ze als "zeldzaam en onmisbaar" worden beschouwd.
De expertise van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium werd doorheen de tijd voor heel wat van de meer dan duizend Topstukken op de lijst – waarvan er nu een honderdtal in het MAS te zien zijn – ingeroepen. Zo werd recent het schilderij Calvarie met Stichterspaar van Quinten Massys speciaal voor de tentoonstelling uitgebreid gerestaureerd. Het Atelier schilderkunst behandelde oppervlaktevuil, oude vernislagen en retouches, waardoor de kleurenpracht, de details en de kunde van Massys terug tot hun recht komen. Restauratrice Nathalie Laquiere deelde haar ervaringen in een boeiende live-uitzending op radiozender Klara.
De Christus-Johannesgroep, afkomstig uit het Museum Mayer van den Bergh, werd voor de expo grondig onderzocht en behandeld door het KIK. Om het beeld veilig te verplaatsen naar het MAS, fixeerden de experts van het Atelier polychrome houtsculptuur de polychromie en verlijmden ze de kwetsbare delen van de sculptuur. Experte Ingrid Geelen zal erover vertellen in het MAS op donderdag 14 december tijdens het evenement "Het KIK te gast in het MAS". Ze bespreekt de kunsthistorische context van de Christus-Johannesgroep, inclusief inzichten uit het onderzoek en de behandeling. Diezelfde avond deelt kunsthistoricus Jeroen Reyniers, die onderzoek doet naar middeleeuwse beschilderde reliekschrijnen in Belgische kerken, zijn diepgaande studie van het reliekschrijn van Sint-Odilia uit Borgloon, nog een Topstuk in de tentoonstelling.
De tentoonstelling 'Zeldzaam & Onmisbaar: Topstukken uit Vlaamse collecties' is een eerbetoon aan het rijke culturele erfgoed dat door de eeuwen heen is opgebouwd in Vlaanderen. Het is belangrijk dat we ons met zijn allen blijven inzetten om topstukken in goede staat te bewaren. Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium is dan ook blij met de voortdurende samenwerking met de Topstukkenraad en verheugt zich op het nieuwe project waarbij jaarlijks de conditie en bewaaromstandigheden van een selectie Topstukken in kaart worden gebracht met adviezen voor de (niet-professionele) beheerders.
Meer nieuws van het KIK
Hartendief van de maand - 06/2026
Binnen de Fototheek van het KIK trekken sommige beelden de aandacht; maken ze ons nieuwsgierig, net omdat we er zo weinig over weten. Deze maand is onze hartendief gewijd aan niet-gelokaliseerde of niet-geïdentificeerde foto’s die her en der onze collecties bevolken en ons in spanning houden.
Restauratie van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken gaat van start
Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) verwelkomt het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Zieken uit Doornik in zijn Atelier steensculptuur. Daarmee start het restauratietraject van dit werk, dat in 2022 zowel door het publiek als de jury werd gekozen tot winnaar van de Erfgoed Challenge. Dankzij deze prijs krijgt de Madonna de kans om onder de beste omstandigheden te worden onderzocht en gerestaureerd door de specialisten van het KIK.